مریخنورد کنجکاوی به طور تصادفی رازی را فاش کرد که تاریخ مریخ را زیر و رو میکند!
به گزارش تیکاگو به نقل ازگجت نیوز
مریخنورد کنجکاوی ناسا با یک کشف غیرمنتظره در سیاره سرخ، به رازی پنهان پی برد. این واقعه تصادفی، نشانههایی از گوگرد خالص در مریخ را فاش کرد که دانشمندان را به چالش میکشد.
مریخنورد کنجکاوی در حین عبور از کانال Gediz Vallis در سیاره مریخ، بهطور اتفاقی سنگی را شکست. این رویداد، بلورهای درخشان گوگرد خالص را آشکار کرد که قبلا هرگز به این شکل در مریخ تایید نشده بود و دیدگاههای پیشین درباره تاریخ زمینشناسی مریخ را زیر سوال میبرد.
کشف گوگرد خالص و تفاوت آن با یافتههای قبلی
کاوشگر ناسا حین حرکت عادی، سنگی را در مسیر خود خرد کرد و مادهای را نمایان ساخت که دانشمندان از دیدن آن شگفتزده شدند. داخل سنگ، بلورهای زرد روشن گوگرد خالص در مریخ (که به آن گوگرد بومی نیز میگویند) دیده شد. این یافته از آن جهت اهمیت دارد که پیش از این نیز گوگرد در مریخ کشف شده بود، اما همیشه بهصورت سولفاتها، یعنی نمکهایی که در اثر تبخیر آب تشکیل میشوند، یافت شده بود. گوگرد خالص از نظر شیمیایی متفاوت است و تحت شرایط محیطی بسیار خاصی شکل میگیرد که با تاریخ شناخته شده این مکان در مریخ مطابقت ندارد. دانشمندان حتی یک سنگ منفرد نیافتند؛ بلکه یک «میدان کامل» از سنگهای روشن را مشاهده کردند که بسیار شبیه به سنگی بودند که مریخنورد بهطور تصادفی شکسته بود. آشووین واساوادا، دانشمند پروژه کنجکاوی، این کشف را به یافتن «یک واحه در بیابان» تشبیه کرد.
موقعیت زمینشناسی و چالشهای جدید
این کشف در کانال Gediz Vallis، یک شیار مارپیچ در کوه شارپ، واقع در دهانه گیل اتفاق افتاد. مریخنورد کنجکاوی از سال ۲۰۱۴ میلادی در حال بالا رفتن از لایههای زمینشناسی این کوه است تا تاریخ تغییرات محیطی مریخ را رمزگشایی کند. از اکتبر سال ۲۰۲۳ میلادی، این کاوشگر ناسا در حال بررسی یک منطقه غنی از سولفاتها بوده که نشاندهنده گذشته آبی مرتبط با تبخیر و تغییرات شیمیایی است. کشف جدید، تکهای به پازل اضافه میکند که بهراحتی در روایت زمینشناسی قبلی جای نمیگیرد. دانشمندان گمان میکنند این کانال توسط جریانهای آب مایع و بقایای سنگی شکل گرفته است. مشاهدات دقیق کنجکاوی نشان میدهد که هم سیلابهای پرانرژی و هم رانش زمین، این منطقه را در طول زمان شکل دادهاند. بکی ویلیامز، پژوهشگر موسسه علوم سیارهای، تاکید کرد که این دوره، «دوره آرامی در تاریخ زمینشناسی مریخ» نبوده است.
پیامدهای علمی و اهداف آینده ماموریت
اگرچه در زمین، شیمی گوگرد ارتباط عمیقی با زمینشناسی و زیستشناسی دارد و برخی میکروبها از ترکیبات آن برای کسب انرژی استفاده میکنند، اما یافتن گوگرد خالص در مریخ بهمعنای یافتن حیات نیست. این کشف نقشهای دقیقتر از انواع محیطهای شیمیایی موجود در گذشته مریخ را ارائه میدهد. ناسا در سال ۲۰۲۴ میلادی اعلام کرد که در زمین، گوگرد خالص با آتشفشانهای فعال و چشمههای آب گرم مرتبط است، اما در کوه شارپ شواهدی برای این موارد وجود ندارد. این عدم قطعیت درباره منشا زمینشناختی، نکته اصلی تحقیقات جاری است، زیرا گوگرد عنصری میتواند از راههای مختلفی تولید شود که هر کدام شرایط محیطی متفاوتی (مرطوبتر، گرمتر یا واکنشهای شیمیایی پیچیدهتر) را نشان میدهند.
بیشتر بخوانید
مریخنورد کنجکاوی در حال جمعآوری دادهها از میدان گوگردی و مستندسازی دقیق کانال است. در پایان سال ۲۰۲۴، ناسا گزارش داد که این کاوشگر در حال آماده شدن برای ترک کانال Gediz Vallis است تا مرحله جدیدی از سفر طولانی خود را آغاز کند. کنجکاوی به سمت منطقهای معروف به “boxwork” حرکت خواهد کرد؛ جایی که برجستگیهای بزرگی دارد و ممکن است از طریق فرآیندهای زمینشناختی زیرزمینی شکل گرفته باشند. این برجستگیها احتمالا زمانی تشکیل شدهاند که مواد معدنی حمل شده توسط آبهای زیرزمینی، شکافهای سنگ اصلی را پر کرده و سپس سخت شدهاند.
کیرستن سیباخ، دانشمند کنجکاوی، توضیح داد که این ساختارها حاوی کانیهایی هستند که در زیر زمین متبلور شدهاند و محیطی گرمتر با آب نمکی مایع در آنها جریان داشته است. بنابراین، این کشف تصادفی گوگرد، به ما یادآوری میکند که چگونه یک خطای کوچک مریخنورد میتواند به یک هدف جدید و مهم برای مطالعه علمی تبدیل شود و همچنان فرضیات پیشین درباره تکامل محیطی و زمینشناختی مریخ را به چالش بکشد.
