جاهای دیدنی استان سمنان؛ جاذبهها و مکانهای دیدنی + عکس و آدرس
به گزارش تیکاگو به نقل از کجارو
استان سمنان، نگینی در دامنه کویر ایران، با جاذبههای گردشگری منحصر به فرد خود، همواره پذیرای دوستداران طبیعت و تاریخ بوده است. از آثار تاریخی ارزشمند همچون قلعهها و کاروانسراهای باشکوه گرفته تا مناظر طبیعی چشمنواز نظیر درههای بکر و کوههای سربهفلک کشیده، این استان فرصتی بینظیر برای سفری خاطرهانگیز فراهم میکند. در این مطلب، به معرفی جاهای دیدنی سمنان خواهیم پرداخت؛ با ما همراه باشید تا از زیباییها و شگفتیهای استان سمنان بیشتر بدانید و خود را برای تجربهای فراموشنشدنی آماده کنید.
دروازه ارگ دروازه شمالی و تنها اثر باقی مانده از ارگ سمنان است
دروازه ارگ سمنان دروازه شمالی و تنها اثر باقی مانده از ارگ سمنان است. قدمت این بنا در دوران قاجار و در دوران بهمن میرزای بهاالدین، فرزند فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است. در این بنا کتیبهای وجود دارد که بنا به آنچه در آن پنوشته شده، این ساختمان در سال ۱۳۰۲ هجری قمری، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و حکمرانی انوشیروان میرزا، حمکران دامغان، شاهرود و بسطام به پایان رسیده است. در دوران رضاشاه، هنگام ساخت خیابانها و بناهای جدید، تمامی مجموعه ارگ دولتی قدیم، بهجز دروازهی شمالی آن تخریب شد. این اثر تاریخی در ۳۰ خرداد سال ۱۳۵۸ شمسی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بازار سمنان به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شده است؛ بازار شمالی ۱/۵ کیلومتر طول دارد و آن را با نام راسته بازار یا بازار بالا میشناسند. در این بازار پنج مسجد و چهار کاروانسرای مخروبه وجود دارد. از تکیههای معروف بازار سمنان میتوان به تکیه ناسار اشاره کرد. به بازار جنوبی نیز بازار پایین یا بازار کوچک گفته میشود. همچنین بهدلیل نزدیکی آن به امامزاده یحییبن موسی، آن را بازار حضرت نیز میخوانند. این بازار حدودا ۲۰۰ متر طول و ۵۰ باب مغازه دارد. بازار سمنان با شماره ۱۷۴۰، در ۱۱ تیر سال ۱۳۷۵ شمسی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و از معروفترین مکان های دیدنی سمنان محسوب میشود.
بازار سمنان در دوران قاجار ساخته شده است و در خیابان امام، خیابان شهدا قرار دارد. طول این بازار حدود ۱,۶۰۰ متر است و حدود ۱۸۰ سال قبل، در آغاز دوران سلطنت قاجاریان ساخته شده است. معماری این بازار به سبک معماری کهن ایرانی، با سقفهای خشتی و آجری و متناسب با شرایط آب و هوایی خاص منطقه کویری است. این بازار تا به امروز، بزرگترین مرکز خریدوفروش کالاهای تجاری در سمنان است. در گذشته، بازار سمنان از راسته بازار و بازار شیخ علاالدین (بازار مردهها) تشکیل میشد.
بازار شیخ علاءالدوله
بازار شیخ علاءالدوله به بازار مردهها شهرت دارد و از جنوب خیابان امام در شهر سمنان آغاز شده و تا گورستان قدیمی علمدار امتداد مییابد. این بازار به دلیل قرارگیری در مسیر انتقال اموات برای دفن در گورستان علمدار، به بازار مردهها شهرت یافت. گفته میشود بنای بازار شیخ علاءالدوله در دوران ایلخانی و حتی پیش از آن ساخته شده است. این بازار تاریخی سمنان را شیخ علاءالدوله، عارف نامی ایران در قرن هفتم و هشتم هجری قمری و همزمان با ساخت بنای شبستان شیخ علاءالدوله مسجد جامع سمنان ساخته است. بخشهای بسیاری از بافت این بازار سنتی در جریان احداث خیابان امام این شهر تخریب شد و امروزه فقط قسمتی از آن، از ابتدای بازار جنوبی تا خیابان امامزاده باقی مانده است که از مقاصد گردشگری سمنان به شمار میآید.
عکاس: نامشخص / balad.ir
مسجد جامع سمنان
مسجد جامع سمنان یکی از خاصترین جاذبه های گردشگری سمنان و از قدیمیترین بناهای شهر است که در گذر زمان، تغییر و تحولات زیادی در آن به وجود آمده است. در این بنا آثاری از دوران سلجوقی و تیموری به چشم میخورد. گفته میشود این مسجد در قرون اول هجری و روی خرابههای آتشکده ساخته شده است. مسجد جامع سمنان در گذر تاریخ، از نظر مذهبی، فرهنگی و اجتماعی، ارزش و اعتبار زیادی دارد. این بنا به گفته و تقسیم بندی مرحوم پیرنیا به سبک معماری آذری بنا شده است.
عکاس: نامشخص / archilearn.net
در مورد تاریخچه ساخت مسجد جامع سمنان در کتاب مرآتالبلدان آمده است که:
در زمان خلافت علی ابن ابیطالب (ع)، ایشان فرمودند که از کوفه تا بخارا ۱۰۰۱ مسجد بنا کنند، در حکومت عبدالله ابن عمر، ثروتمندان سمنان مسجد کنونی این شهر را ساختند ولی این بنا دارای چندان شکوهی نبود.
مناره مسجد جامع سمنان در دوران سلجوقی ساخته شده است که در گوشه شمال شرقی مسجد قرار دارد و ارتفاع آن از سطح زمین ۳۱/۲۰ متر است. روی مناره مسجد کتیبهای زیبا به خط کوفی و طرح و نقشی آجری وجود دارد. این بنای تاریخی در ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ شمسی با شماره ۱۶۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مسجد امام سمنان
قدمت مسجد امام سمنان بنا به دوران قاجار میرسد و در زمان حکومت فتحعلی شاه ساخته شده است
مسجد امام سمنان با نامهای مسجد سلطان و مسجد شاه نیز شناخته میشود. این مسجد یکی از مهمترین و زیباترین بناهای تاریخی و جاهای دیدنی سمنان است. قدمت این بنا به دوران قاجار میرسد و در زمان حکومت فتحعلی شاه ساخته شده است. استاد صفرعلی معمار، معمار این مسجد بود و ساخت آن را رد سال ۱۲۴۳ شمسی به پایان رساند. چهار در ورودی در قسمتهای شمالی، جنوب، شرق و شمالی غربی این مسجد وجود دارد که سردرهای شمالی و شرقی آن را با مقرنسهای زیبایی زینت دادهاند.
عکاس: S S / گوگل مپ
بعد از پیروزی انقلاب، مسجد امام سمنان بیشتر مورد توجه قرار گرفت و سازمان میراث فرهنگی اقدام به مرمت و بازسازی آن کرد. ایوان غربی این مسجد با ارتفاع ۱۹٫۵ متر، بسیار زیباتر از دیگر ایوانها است و کاشیکاری و کتیبهها بر جذابیت آن افزوده است. در طرفین ایوانها و چهار گوشه صحن، شبستان، چهار مهتابی بزرگ، اتاق و چندین حجره ساخته شده و زیر حجرهها نیز شبستانهایی با پنجرههای مشبک آجری لعابدار قرار دارد. این مسجد با شماره ۳۹۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرمابه حضرت سمنان با نام «گرمابه پهنه» نیز شناخته میشود و مربوط به دوره صفوی و قاجاریه است. این حمام بین مسجد جامع و امامزاده یحیی قرار دارد و گفته میشود در سال ۸۵۴ هجری قمری در دوران سلطنت ابوالقاسم بابرخان پادشاه تیموری و به دستور وزیر او، خواجه غیاثالدین بهرام سمنانی، ساخته شده است. در سال ۱۳۱۲ هجری قمری در دوران حکومت مظفرالدین شاه قاجار نیز به دستور حاج ملا علی حکیم الهی، دانشمند معروف، تعمیر و بازسازی شد.
عکاس: Hessam mir / ویکی مدیا
گرمابه حضرت از سه قسمت رختکن یاسر بینه، گرمخانه و خزانه تشکیل شده و جذابترین قسمتهای آن میتوان به کاشیکاری زیبا در سردر آن اشاره کرد. در بالای در ورودی نیز با خط نستعلیق اشعاری نوشته شده که زیبایی آن را دوچندان کرده است. حمام حضرت از موقوفات مسجد جامع این شهر است و بعد از مرمت آن توسط سازمان میراث فرهنگی، در سال ۱۳۷۳ شمسی آن را به موزه مردمشناسی تبدیل کردند. این بنای تاریخی در ۳۰ دیماه سال ۱۳۵۳ شمسی با شماره ۱۰۲۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه تدین با نام «خانه محمدیه» هم شناخته میشود و متعلق به یکی از تجار سرشناس سمنانی بود. این خانه تاریخی در خیابان طالقانی سمنان، در راسته بازار شمالی-جنوبی، داخل کوچهای قرار دارد. خانه تدین در دوران قاجار ساخته شده است. شما در این خانه حوضخانه، تالارهای زمستاننشین و تابستاننشین، اصطبل، آشپزخانه و حیاط مرکزی را میبینید که در آن معماری گودال باغچه به کار رفته که یکی از تکنیکهای معماری سنتی ایرانی به شمار میرود. بخش تابستاننشین خانه تدین، بادگیری بلند و حجیم دارد که یکی دیگر از ویژگیهای منحصربهفرد این بنا است.
خانه تدین از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
حیاط اندرونی برای زندگی افراد خانوادهحیاط بیرونی برای پذیرایی از میهمانان و ملاقاتهای تجاری
البته فضای جانبی دیگری هم بهعنوان بخش خدماتی وجود دارد که به حیاط اندرونی وصل است. هرکدام از این بخشها، دارای سه در ورودی مجزا هستند. هماکنون از این خانه بهعنوان ساختمان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان استفاده میشود.
خانه ترابی سمنان در محله کهنهدژ این شهر قرار دارد که در دوران قاجار ساخته شده است. این خانه یکی از دیدنی های سمنان و از خانههای باارزش بافت تاریخی این شهر است که سازمان میراث فرهنگی در سالهای اخیر اقدام به بازسازی و مرمت آن کرده است. از ویژگیهای منحصربهفرد این بنا میتوان به وجود ساباط (راهگذر میان دو خانه که دارای سقف است) اشاره کرد. ساباط یکی از ویژگیهای منحصربهفرد خانههای مناطق گرمسیر و کویری است که در ساخت این بنا نیز به کار رفته است.
عکاس: احسان ورامینی / chtn.ir
عمارت و باغ امیر
عمارت و باغ امیر یکی از خانههای تاریخی شهر سمنان است که در خیابان باغ فردوس این شهر قرار دارد. این بنا در دوران قاجار، بین سالهای ۱۲۷۵ تا ۱۲۸۵ شمسی، توسط استاد معمارباشی و به دستور میرزا آقا فامیلی احداث شده است. این عمارت در مجاورت باغ بزرگ امیر اعظم (مشهورترین حاکم ایالت قومس) قرار داشت و به همین علت نام آن را عمارت و باغ امیر گذاشتهاند. در ساخت این بنا از اصول معماری صفویه استفاده شده و حدود ۳,۰۰۰ مترمربع وسعت دارد. این عمارت شامل دو باغ و منزل مسکونی است که دارای فضاهای عمومی، خصوصی و نیمه خصوصی است.
عکاس: نامشخص / balad.ir
امروزه باغ امیر توسط توسط شهرداری خریداری شده و به خانه سمنان تبدیل شده است و دو فاز دارد:
فاز اول که موزه است و شامل بخشهایی همچون چاپ، رادیو، تلفن و مخابرات، اسناد، موسیقی، عکس و سینما است.فاز دوم سفرهخانه سنتی است.
در باغ امیر میتوانید بزرگترین سند و وقفنامه آب سمنان به طول شش متر، شیرهای آب قدیمی و ساعت آبی، بالغ بر ۱۰۰ سند قدیمی از اواخر قاجاریه تا دوره معاصر از جمله کوپن آذوقه مربوط به جنگ جهانی اول و دوم، اولین قرارداد تجاری سمنان با دولت روسیه، برگه تعرفه انتخابات مجلس سنا و شورای ملی مربوط به سال ۱۳۳۱ شمسی را ببینید. این عمارت در ۹ آبان سال ۱۳۷۷ شمسی با شماره ۲۱۴۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عکاس: میلاد یوسفی / گوگل مپ
امامزاده یحیی بن موسی (ع)
امامزاده یحیی بن موسی در بافت قدیمی سمنان، در انتهای بازار جنوبی سمنان و جنوب غربی تکیه مشهور پهنه قرار دارد. گفته میشود اینجا آرامگاه فرزند امام موسیابن جعفر است که هنگام سفر امام رضا (ع) از مدینه به خراسان همراه ایشان بود. امام رضا برادر خود را برای ارشاد مردم این منطقه مامور میکند و بعد از شهادت ایشان، حضرت یحیی نیز در سمنان به شهادت میرسد. این بقعه گنبدی بزرگ و ایوانی کاشیکاری شده دارد و ارتفاع ایوان آن حدود ۱۲/۵ متر است. کاشیکاریهای آن نیز در سال ۱۳۳۸ شمسی انجام شده است.
عکاس: Mohammadrezawiki99 / ویکی مدیا
در دو طرف ورودی امامزاده یحیی بن موسی (ع)، دو طاقنما با کاشیهای لاجوردی قرار دارد که روی یکی از آنها زیارتنامه حضرت یحیی و روی دیگری دعای اذن دخول حک شده است. در ضلع شمالی و ضلع جنوبی ایوان نیز دو طاقنمای دیگر وجود دارد که حاوی متن سورهی توحید و آیهالکرسی است. گفته میشود گنبد عظیم این بقعه در قرن هشتم و دوران مغول ساخته شده است. این گنبد پیازیشکل بوده و نمای خارجی آن را با کاشیهای فیروزهای زینت دادهاند. در ضلع شمالی حرم، شهدای شهر سمنان آرام گرفتهاند.
خانه رجبی از دیگر خانههای تاریخی و جاهای دیدنی سمنان است که در میدان ابوذر غفاری، خیابان ابوذر غفاری قرار دارد. این خانه در اواسط دوران قاجار ساخته شده و متعلق به خانواده رجبی (کلانتر وقت سمنان) بود. این خانه شامل یک حیاط مرکزی، باغچه، یک راهروی طولانی که از هشتی به حیاط متصل است، اتاقهای تابستانی دارای بادگیر رو به شمال، اتاق های زمستانی رو به غرب در دو طبقه و با ارتفاع کم (تا خانه زودتر گرم شود) است.
خانه رجبی یک بادگیر دارد که روی قسمت جنوبی قرار داشته و منحصربهفرد است. اتاقهای شمالی و رو به جنوب در زمستان استفاده میشد و اتاقهای رو به شرق که در غرب خانه قرار دارد، در پاییز و بهار مورد استفاده قرار میگرفت. قسمت جنوبی، شرقی و غربی این خانه نسبت به ضلع شمالی آن، زیباتر است و تزیینات بیشتری در آن به کار رفته است. این بنا در تاریخ ۱۲ آذرماه ۱۳۷۵ شمسی، با شماره ۱۷۸۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عکاس: مسعود انصاری / ویکی مدیا
استان سمنان با جاذبههای تاریخی و طبیعی بینظیر، تجربهای فراموشنشدنی را برای شما رقم خواهد زد. همین حالا در ادامه این مقاله با کجارو همراه شوید و لیست کامل جاهای دیدنی سمنان را تماشا کنید. این فهرست به شما کمک خواهد کرد تا بهترین دیدنی های سمنان را برای تجربه سفری بهیادماندنی انتخاب کنید.
جزییات جاهای دیدنی استان سمنان:
