افشای پیشنهاد محرمانه آمریکا به ایران/ نبرد تنگه هرمز آغاز میشود؟
به گزارش تیکاگو به نقل از اقتصاد آنلاین
اقتصادآنلاین، امیرمحمد حسینی: خاورمیانه روزهای پرالتهابی را انتظار میکشد. آنچه روی زمین، آسمان و دریا میگذرد به ما میگوید که تحولاتی در پیش است. در نبود اخبار موثق و اظهارنظرهای رسمی، منابع آگاه میگویند که یک سوی این تحولات به توافق میرسد و سوی دیگر به جنگ. اما در روزهای گذشته، به ویژه پس از دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، منابع غربی، گزینه جنگ را برجستهتر دانستهاند. آن هم در حالی که عباس عراقچی رییس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، از پیشرفت در مذاکرات و آمادهشدن برای تدوین متنی پیشنهادی خبر داده بود.
مذاکره تا چه زمانی ادامه دارد؟
آنچه عراقچی درباره تدوین متن برای دور سوم مذاکرات گفته، چندان با ادعاهای منابع آگاه غربی ناسازگار نیست. یک مقام آمریکایی به کانال ۱۲ اسرائیل گفته که ایران تا پایان ماه جاری میلادی مهلت دارد که در مذاکرات هستهای «امتیازات قابل توجهی» بدهد.
از طرف دیگر رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در دور دوم مذاکرات در ژنو حضور داشته، در مصاحبهای گفت که مذاکرات پیشرفت داشته، اما «مشکل این است که زمان زیادی نداریم.» هرچند گروسی توضیحی درباره این بخش از صحبتهایش نداد، اما قراردادن در کنار اخبار غیررسمی، پازل تعیین مهلت برای رسیدن به توافق را تکمیل میکند.
چراکه یکی از مشاوران ترامپ که نام او فاش نشده نیز به رسانه آمریکایی «اکسیوس» گفته است: «رئیس دارد کلافه میشود. برخی اطرافیانش او را از رفتن به جنگ با ایران برحذر میدارند، اما فکر میکنم ۹۰ درصد احتمال دارد در هفتههای آینده شاهد اقدام نظامی باشیم.»
اختلاف اساسی پابرجاست؟
باوجود گمانهزنیها درباره انعطاف تهران و واشنگتن در مذاکرات که حتی روزنامه نیویورکتایمز نیز به آن اشاره کرده بود، گویا اختلاف بنیادی درباره غنیسازی اورانیوم همچنان پابرجاست. این روزنامه به نقل از منابع آگاه مدعی شده بود که ایران پیشنهاد تعلیق سه تا پنج ساله غنیسازی را داده است.
اما جیدی ونس معاون رییسجمهور آمریکا گفت که ایران هنوز حاضر نشده همه خطوط قرمز ترامپ را بپذیرد. این اظهارنظر نشان میدهد که احتمالا جمهوری اسلامی ایران همچنان بر تداوم غنیسازی در خاک کشور تاکید دارد و در مقابل، آمریکا خواهان پرچیدن غنیسازی است. البته کلمه «همه» در جمله ونس گویای این است که ایران انعطافهایی به خرج داده که میتواند شامل رقیقسازی یا خروج ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی باشد.
از لغو تحریم تا پیشنهاد اقتصادی
گفتهشده که مقامات جمهوری اسلامی ایران در این دور از مذاکرات وین، موضوع لغو تحریمها را هم در ازای امتیازات هستهای مطرح کردهاند. همچنین به گفته معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه، پیشنهادی از جمله در حوزه انرژی، معادن و حتی خرید هواپیما نیز مطرح شده تا پیشنهاد ایران جنبه اقتصادی نیز برای ترامپ که علاقه زیادی به تجارت دارد پیدا کند. اما به نظر میرسد همه اینها، نتوانسته فصل مشترکی برای رسیدن به توافق ایجاد کند. هرچند هنوز احتمال برگزاری دور سوم گفتوگوها و حصول نوعی توافق منتفی نشده است.
گسیل تجهیزات به خاورمیانه
اما آنچه مذاکرات را به حاشیه رانده، فراتر از اظهارنظرهای رسمی و غیررسمی، آسمان خاورمیانه است. بررسیها نشان میدهد که تجهیزات گستردهای، اعم از هواپیماهای شناسایی، سوخترسان و جنگنده آمریکا از پایگاههای مختلف در اروپا و دیگر نقاط به خاورمیانه منتقل شده است. گزارش شده که ناو «جرالد فورد» نیز به حوزه ماموریت خود نزدیک شده است تا به ناو «ابراهام لینکلن» بپیوندد. هرچند هنوز مشخص نیست این ناو در نزدیکی اسرائیل مستقر خواهد شد یا نقطهای دیگر.
آمریکاییها تحرکات بسیاری نیز در پایگاههای خود در خاورمیانه داشتند که تصاویر ماهوارهای و گزارشهای میدانی آن را تایید میکند. در آخرین این تحرکات، ۳۰ کامیون نظامی آمریکا از سوریه به پایگاه الحریر در نزدیک اربیل عراق وارد شدند. اسکورت هوایی این کاروان نظامی حاکی از اهمیت و سریبودن این انتقال داشته است.
رسانه آمریکایی «سیانان» نیز در گزارشی به نقل از منابع آگاه خود نوشته که ارتش آمریکا به کاخ سفید اعلام کرده تا پایان این هفته آماده حمله خواهد شد. در حالی که پایان هفته در تقویم غربیها روز یکشنبه هفته آینده خواهد بود. البته در همین گزارش آمده که باوجود اعلام آمادگی ارتش، ترامپ هنوز هیچ تصمیمی درباره ایران نگرفته است.
رزمایش نیروهای مسلح با روسیه
در این سو، پس از برگزاری رزمایش دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش ایران و سپاه رزمایشی مشترک با نیروی دریایی روسیه برگزار کردند. پیش از این سپاه نیز در رزمایشی با عنوان «کنترل هوشمند تنگه هرمز» از آتش واقعی استفاده کرد و برای چند ساعت تنگه هرمز را هم بست. در خلال این رزمایش و قبل از آن، فرماندهان نظامی از آمادگی برای پاسخ به هرگونه اقدام آمریکا گفتند و اینکه کوچکترین اقدام از سوی ایران به منزله جنگ تمامعیار محسوب خواهد شد.
چه خواهد شد؟
در ترازوی دیپلماسی و جنگ، تا اوایل هفته کفه دیپلماسی سنگینتر به نظر میرسید و حالا کفه رویارویی نظامی دوباره وزن بیشتری پیدا کرده است. حتی سیانان گزارش داده که اسرائیل نیز سطح آمادگیهای خود را برای درگیر احتمالی افزایش داده است. نخست وزیر لهستان نیز از شهروندان این کشور خواسته تا هرچه سریعتر ایران را ترک کنند.
با این همه، در روزهای پیشرو حتی یک رخداد و خبر میتواند کفه را به سود دیگری سنگینتر کند و همچنان ابهام، برجستهترین مولفه در تحولات این روزها است.
